Nội tâm của người khó nổi giận

Một người bạn đến muộn ba mươi phút so với giờ hẹn, vừa ngồi xuống vừa nói: “Đường hơi tắc.” Dù bạn ấy không hề báo trước, tôi vẫn buột miệng: “Không sao, mình cũng vừa mới đến.” Chúng tôi cười nói suốt bữa tối rồi chia tay. Đến khi về nhà tắm, cơn giận mới dâng lên. “Nếu nghĩ mình sẽ đến muộn thì ít nhất cũng phải báo một tiếng chứ.” Nhưng thời điểm có thể nói câu đó đã qua rồi.

Người khó nổi giận thường được gọi là “người không biết giận”. Nhưng nhìn vào bên trong thì không phải họ không có cơn giận. Trong bài viết này, chúng ta sẽ nói về lý do cơn giận không thể xuất hiện ngay tại chỗ, cơn giận bị nuốt xuống sẽ đi đâu và cách bộc lộ nó mà không phá hỏng mối quan hệ.

01Không phải không tức giận, mà cơn giận đến muộn

Với người khó nổi giận, cơn giận thường đến sau một khoảng trễ. Ngay tại chỗ, cái tôi trước mặt mọi người sẽ dẫn dắt tình huống. Tôi giữ cho bầu không khí suôn sẻ, tiếp tục cuộc trò chuyện và cười khi cần cười. Đến khoảnh khắc chỉ còn một mình, sau khi sân khấu đã hạ màn, cơn giận mới xuất hiện. Người luôn phải đón nhận cơn giận ấy là tôi khi ở một mình.

Vì vậy, nói chính xác thì việc không thể nổi giận có nghĩa là thời điểm cảm nhận cơn giận và thời điểm có thể nói ra không trùng nhau. Khi cơn giận đến thì đối phương đã không còn ở đó, còn khi đối phương ở đó thì cơn giận vẫn chưa xuất hiện. Nếu sự lệch nhịp này cứ lặp lại, bên ngoài tôi luôn được nhìn nhận là người hay cười, còn bên trong lại chất đầy những câu chưa thể nói. Trước khi ngủ, tôi còn tua lại cuộc trò chuyện ấy và trau chuốt hoàn hảo những lời đáng lẽ phải nói khi đó. Những câu chữ trở nên sắc bén hơn mỗi đêm, nhưng đối phương lại chẳng biết gì.

02Bốn kiểu khiến cơn giận đến muộn

03Tự kiểm tra những tín hiệu từ cơn giận bị nuốt xuống

Hãy nghĩ lại một tháng gần đây và chọn những dòng phù hợp với bạn.

• Sau khi về nhà, tôi nhớ lại cuộc trò chuyện đã kết thúc và sửa đi sửa lại những điều mình muốn nói.
• Tôi bực bội nhiều một cách bất thường vì một chuyện không đáng kể.
• Khi tên một người nhất định hiện lên trên màn hình, cơ thể tôi cứng lại trước tiên.
• Tôi buột miệng nói “Không sao” trước cả khi kịp suy nghĩ.
• Một ngày nọ, tôi bỗng muốn chấm dứt toàn bộ mối quan hệ ấy.

Nếu nhiều dòng phù hợp với bạn, điều đó có nghĩa là cơn giận không biến mất mà đang tích tụ. Cơn giận bị nuốt xuống thường đi đến ba nơi. Nếu hướng vào bản thân, nó trở thành lời tự trách “Có phải mình quá nhạy cảm không?”. Nếu hướng vào người không liên quan, nó trở thành sự cáu kỉnh vô cớ với gia đình. Nếu hướng vào cơ thể, nó trở thành tình trạng mệt mỏi không rõ nguyên nhân. Đặc biệt, hãy chú ý đến dòng cuối cùng. Cơn giận bị nuốt xuống nằm im lặng, rồi một ngày bỗng biến thành khoảng cách. Dù chưa từng cãi nhau nhưng lại muốn cắt đứt liên lạc, nhiều khi đó là vì cơn giận đã bỏ lỡ mọi cơ hội thoát ra khi còn nhỏ và cuối cùng xuất hiện dưới hình dạng lớn nhất.

04Cơn giận là tín hiệu, không phải sự công kích

Người khó nổi giận thường xem nổi giận và công kích đối phương là cùng một việc. Vì vậy, ngay khi nghĩ đến việc bộc lộ cơn giận, họ hình dung trước cảnh mình cao giọng hoặc mối quan hệ kết thúc. Nhưng về bản chất, cơn giận gần với một tín hiệu hơn. Đó là tín hiệu cho biết một điều gì đó mà tôi coi trọng đã bị động chạm: giờ hẹn đã thống nhất, công sức tôi bỏ ra hay mong muốn được tôn trọng.

Nếu xem nó là tín hiệu, cơn giận không được dùng để trừng phạt đối phương mà để cho họ biết điều gì đã bị động chạm. “Tôi tức giận vì bạn” và “Tôi khó chịu vì không nhận được liên lạc nào trong lúc chờ đợi” xuất phát từ cùng một cơn giận nhưng là hai cách nói hoàn toàn khác nhau. Câu trước đặt đối phương vào vị trí bị chất vấn, còn câu sau giúp đối phương hiểu về tôi.

05Năm cách sử dụng cơn giận trong một mối quan hệ

Nếu bạn khổ sở vì tiếng “Ừ” luôn bật ra trước cả cơn giận, chúng tôi đã nói riêng về điều đó trong Tính cách không biết từ chối.

06Đừng hiểu theo cách này

• Điều này không có nghĩa là phải nổi giận dữ dội mới khỏe mạnh. Mục đích không phải là nâng cao giọng, mà là giúp đối phương biết rằng bạn đã cảm thấy khó chịu.
• Không thể nổi giận không có nghĩa là bạn hiền, cũng không có nghĩa là bạn yếu đuối. Chỉ là cơn giận của bạn đến vào thời điểm khác với mọi người.
• Ngược lại, nếu cơn giận thường xuyên bùng nổ không thể kiểm soát, hoặc cơn giận bị nuốt xuống biến thành tình trạng uể oải kéo dài khiến cuộc sống hằng ngày trở nên nặng nề, hãy trò chuyện với chuyên gia.
• Nếu bạn đang ở trong một mối quan hệ khiến mình sợ đến mức không thể nói rằng mình khó chịu, sự an toàn của bạn quan trọng hơn việc luyện cách nói. Hãy nhờ một người đáng tin cậy hoặc tổ chức chuyên môn giúp đỡ.

07Lời kết

Bên trong người khó nổi giận có rất nhiều câu chưa thể nói. Những câu ấy không biến mất mà dù muộn cũng sẽ thoát ra ở đâu đó. Vì vậy, thay vì cố gắng loại bỏ cơn giận, hãy tập bộc lộ nó sớm hơn một chút và nhẹ hơn một chút. Ngay cả cơn giận đến muộn vẫn đủ hữu ích nếu được nói ra sau một ngày. Một hai lần đầu có thể gượng gạo, nhưng sau khi trải nghiệm một lần rằng mối quan hệ không sụp đổ chỉ vì bạn nói mình khó chịu, những lần sau sẽ dễ dàng hơn nhiều.

Bài kiểm tra tính cách miễn phí thể hiện riêng biệt cái tôi trước mặt mọi người và cái tôi khi ở một mình theo năm đặc điểm tính cách. Khi xem tính hợp tác và cảm xúc của mình nằm ở đâu trong hai hoàn cảnh, bạn sẽ thấy cơn giận của mình bị chặn ở đâu và xuất hiện khi nào.

Bài viết này nhằm hỗ trợ việc thấu hiểu bản thân, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị tâm lý.